7. Brāhmaṇasaṃyuttaṃ

1. Arahantavaggo

1. Dhanañjānīsuttaṃ

187. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññatarassa bhāradvājagottassa brāhmaṇassa dhanañjānī [dhānañjānī (pī. sī. aṭṭha.)] nāma brāhmaṇī abhippasannā hoti buddhe ca dhamme ca saṅghe ca. Atha kho dhanañjānī brāhmaṇī bhāradvājagottassa brāhmaṇassa bhattaṃ upasaṃharantī upakkhalitvā tikkhattuṃ udānaṃ udānesi –

‘‘Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa;

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa;

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassā’’ti.

Evaṃ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo dhanañjāniṃ brāhmaṇiṃ etadavoca – ‘‘evamevaṃ panāyaṃ vasalī yasmiṃ vā tasmiṃ vā tassa muṇḍakassa samaṇassa vaṇṇaṃ bhāsati. Idāni tyāhaṃ, vasali, tassa satthuno vādaṃ āropessāmī’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, brāhmaṇa, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo tassa bhagavato vādaṃ āropeyya arahato sammāsambuddhassa. Api ca tvaṃ, brāhmaṇa, gaccha, gantvā vijānissasī’’ti [gantvāpi jānissasīti (syā. kaṃ.)].

Atha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo kupito anattamano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Kiṃsu chetvā sukhaṃ seti, kiṃsu chetvā na socati;

Kissassu ekadhammassa, vadhaṃ rocesi gotamā’’ti.

‘‘Kodhaṃ chetvā sukhaṃ seti, kodhaṃ chetvā na socati;

Kodhassa visamūlassa, madhuraggassa brāhmaṇa;

Vadhaṃ ariyā pasaṃsanti, tañhi chetvā na socatī’’ti.

Evaṃ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti.

Alattha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno kho panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosīti.

2. Akkosasuttaṃ



以下是简体中文直译:
7. 婆罗门相应
1. 阿罗汉品
1. 陀难阇尼经
187. 如是我闻。一时,世尊住在王舍城(现在的拉杰吉尔)竹林栖鹭处。那时,有一位姓婆罗堕阇的婆罗门,他的妻子名叫陀难阇尼,对佛、法、僧深具净信。有一次,陀难阇尼婆罗门妻子为婆罗堕阇婆罗门端上饭食时,不慎绊倒,连说三遍感叹:
"南无彼世尊、阿罗汉、正等正觉者;
南无彼世尊、阿罗汉、正等正觉者;
南无彼世尊、阿罗汉、正等正觉者。"
听到这话,婆罗堕阇婆罗门对陀难阇尼婆罗门妻子说:"这贱女人就是这样,不管在什么场合都要赞美那个秃头沙门。现在我要去驳斥那个导师的学说。"
"婆罗门啊,我看不到在这个天神世界、魔罗世界、梵天世界,包括沙门、婆罗门、天人众中,有谁能驳斥那位世尊、阿罗汉、正等正觉者的学说。不过,婆罗门啊,你去吧,去了就会明白的。"
于是,婆罗堕阇婆罗门愤怒不悦地来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。坐在一旁的婆罗堕阇婆罗门用偈颂对世尊说:
"断何得安眠?断何不忧愁?
何一法之灭,乔达摩赞同?"
"断怒得安眠,断怒不忧愁。
婆罗门啊,怒之根毒、顶甜,
圣者赞其灭,断之不忧愁。"
听到这话,婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!太奇妙了,乔达摩先生!乔达摩先生,就像有人扶起摔倒的,揭示被遮蔽的,为迷路者指明道路,在黑暗中举起油灯,让有眼之人得见诸色。同样地,乔达摩先生以种种方便阐明了法。我今归依乔达摩先生、法和比丘僧。愿我能在乔达摩先生座下出家,受具足戒。"
婆罗堕阇婆罗门果然在世尊座下出家,受具足戒。受具足戒不久,尊者婆罗堕阇独处静居,精进不懈,热忱专注,不久即证得——善男子正当为此而从在家出家为无家者的——无上梵行之究竟,现法自知作证具足住,了知:"生已尽,梵行已立,所作已办,不受后有。"尊者婆罗堕阇成为阿罗汉之一。
2. 辱骂经

188. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Assosi kho akkosakabhāradvājo brāhmaṇo – ‘‘bhāradvājagotto kira brāhmaṇo samaṇassa gotamassa santike agārasmā anagāriyaṃ pabbajito’’ti kupito anattamano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosati paribhāsati.

Evaṃ vutte, bhagavā akkosakabhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘taṃ kiṃ maññasi, brāhmaṇa, api nu kho te āgacchanti mittāmaccā ñātisālohitā atithiyo [atithayo (?)]’’ti? ‘‘Appekadā me, bho gotama, āgacchanti mittāmaccā ñātisālohitā atithiyo’’ti. ‘‘‘Taṃ kiṃ maññasi, brāhmaṇa, api nu tesaṃ anuppadesi khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sāyanīyaṃ vā’’’ti? ‘‘‘Appekadā nesāhaṃ, bho gotama, anuppademi khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā sāyanīyaṃ vā’’’ti. ‘‘‘Sace kho pana te, brāhmaṇa, nappaṭiggaṇhanti , kassa taṃ hotī’’’ti? ‘‘‘Sace te, bho gotama, nappaṭiggaṇhanti, amhākameva taṃ hotī’’’ti. ‘‘Evameva kho, brāhmaṇa, yaṃ tvaṃ amhe anakkosante akkosasi, arosente rosesi, abhaṇḍante bhaṇḍasi, taṃ te mayaṃ nappaṭiggaṇhāma. Tavevetaṃ, brāhmaṇa, hoti; tavevetaṃ, brāhmaṇa, hoti’’.

‘‘Yo kho, brāhmaṇa, akkosantaṃ paccakkosati, rosentaṃ paṭiroseti, bhaṇḍantaṃ paṭibhaṇḍati, ayaṃ vuccati, brāhmaṇa, sambhuñjati vītiharatīti. Te mayaṃ tayā neva sambhuñjāma na vītiharāma. Tavevetaṃ, brāhmaṇa, hoti; tavevetaṃ, brāhmaṇa, hotī’’ti. ‘‘Bhavantaṃ kho gotamaṃ sarājikā parisā evaṃ jānāti – ‘arahaṃ samaṇo gotamo’ti. Atha ca pana bhavaṃ gotamo kujjhatī’’ti.

‘‘Akkodhassa kuto kodho, dantassa samajīvino;

Sammadaññā vimuttassa, upasantassa tādino.

‘‘Tasseva tena pāpiyo, yo kuddhaṃ paṭikujjhati;

Kuddhaṃ appaṭikujjhanto, saṅgāmaṃ jeti dujjayaṃ.

‘‘Ubhinnamatthaṃ carati, attano ca parassa ca;

Paraṃ saṅkupitaṃ ñatvā, yo sato upasammati.

‘‘Ubhinnaṃ tikicchantānaṃ, attano ca parassa ca;

Janā maññanti bāloti, ye dhammassa akovidā’’ti.

Evaṃ vutte, akkosakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ, bhante, bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti.

Alattha kho akkosakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno kho panāyasmā akkosakabhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosīti.

3. Asurindakasuttaṃ

189. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Assosi kho asurindakabhāradvājo brāhmaṇo – ‘‘bhāradvājagotto brāhmaṇo kira samaṇassa gotamassa santike agārasmā anagāriyaṃ pabbajito’’ti kupito anattamano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosati paribhāsati. Evaṃ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi. Atha kho asurindakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘jitosi, samaṇa, jitosi, samaṇā’’ti.

‘‘Jayaṃ ve maññati bālo, vācāya pharusaṃ bhaṇaṃ;

Jayañcevassa taṃ hoti, yā titikkhā vijānato.

‘‘Tasseva tena pāpiyo, yo kuddhaṃ paṭikujjhati;

Kuddhaṃ appaṭikujjhanto, saṅgāmaṃ jeti dujjayaṃ.

‘‘Ubhinnamatthaṃ carati, attano ca parassa ca;

Paraṃ saṅkupitaṃ ñatvā, yo sato upasammati.

‘‘Ubhinnaṃ tikicchantānaṃ, attano ca parassa ca;

Janā maññanti bāloti, ye dhammassa akovidā’’ti.

Evaṃ vutte, asurindakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosī’’ti.

4. Bilaṅgikasuttaṃ



2. 辱骂经
188. 一时,世尊住在王舍城(现在的拉杰吉尔)竹林栖鹭处。辱骂婆罗堕阇婆罗门听说:"据说姓婆罗堕阇的婆罗门在沙门乔达摩座下从在家出家为无家者。"他愤怒不悦,来到世尊处。来到后,用粗鄙恶劣的言语辱骂、诽谤世尊。
听到这话,世尊对辱骂婆罗堕阇婆罗门说:"婆罗门,你怎么看,你有朋友、同伴、亲戚、宾客来访吗?""乔达摩先生,有时候我有朋友、同伴、亲戚、宾客来访。""婆罗门,你怎么看,你会给他们准备硬食、软食、点心吗?""乔达摩先生,有时候我会给他们准备硬食、软食、点心。""婆罗门,如果他们不接受,那会归谁所有?""乔达摩先生,如果他们不接受,那就归我们所有。""同样地,婆罗门,你对我们这些不辱骂的人辱骂,对不生气的人生气,对不诽谤的人诽谤,我们不接受。婆罗门,这都是你的;婆罗门,这都是你的。"
"婆罗门,如果有人对辱骂者回以辱骂,对生气者回以生气,对诽谤者回以诽谤,婆罗门,这就叫做共食、交往。我们不与你共食,不与你交往。婆罗门,这都是你的;婆罗门,这都是你的。""包括国王在内的众人都知道:'沙门乔达摩是阿罗汉。'然而乔达摩先生却生气。"
"无嗔何来嗔,调御正命者,
正知解脱者,寂静如如者。
以嗔报嗔者,于己更有害,
不以嗔报嗔,能胜难胜战。
为双方利益,自己及他人,
知他人生气,正念而平静。
治愈双方者,自己及他人,
不解法之人,以为是愚者。"
听到这话,辱骂婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...我今归依乔达摩先生、法和比丘僧。世尊,愿我能在乔达摩先生座下出家,受具足戒。"
辱骂婆罗堕阇婆罗门果然在世尊座下出家,受具足戒。受具足戒不久,尊者辱骂婆罗堕阇独处静居,精进不懈,热忱专注,不久即证得——善男子正当为此而从在家出家为无家者的——无上梵行之究竟,现法自知作证具足住,了知:"生已尽,梵行已立,所作已办,不受后有。"尊者婆罗堕阇成为阿罗汉之一。
3. 阿修罗王经
189. 一时,世尊住在王舍城(现在的拉杰吉尔)竹林栖鹭处。阿修罗王婆罗堕阇婆罗门听说:"据说姓婆罗堕阇的婆罗门在沙门乔达摩座下从在家出家为无家者。"他愤怒不悦,来到世尊处。来到后,用粗鄙恶劣的言语辱骂、诽谤世尊。听到这话,世尊保持沉默。于是阿修罗王婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"沙门,你输了;沙门,你输了。"
"愚者以为胜,出言粗鄙时,
忍辱智者胜,此乃真胜利。
以嗔报嗔者,于己更有害,
不以嗔报嗔,能胜难胜战。
为双方利益,自己及他人,
知他人生气,正念而平静。
治愈双方者,自己及他人,
不解法之人,以为是愚者。"
听到这话,阿修罗王婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...了知。尊者婆罗堕阇成为阿罗汉之一。"
4. 比朗基经

190. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Assosi kho bilaṅgikabhāradvājo brāhmaṇo – ‘‘bhāradvājagotto kira brāhmaṇo samaṇassa gotamassa santike agārasmā anagāriyaṃ pabbajito’’ti kupito anattamano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṃ aṭṭhāsi. Atha kho bhagavā bilaṅgikassa bhāradvājassa brāhmaṇassa cetasā cetoparivitakkamaññāya bilaṅgikaṃ bhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Yo appaduṭṭhassa narassa dussati,

Suddhassa posassa anaṅgaṇassa;

Tameva bālaṃ pacceti pāpaṃ,

Sukhumo rajo paṭivātaṃva khitto’’ti.

Evaṃ vutte, vilaṅgikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosī’’ti.

5. Ahiṃsakasuttaṃ

191. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho ahiṃsakabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho ahiṃsakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahiṃsakāhaṃ, bho gotama, ahiṃsakāhaṃ, bho gotamā’’ti.

‘‘Yathā nāmaṃ tathā cassa, siyā kho tvaṃ ahiṃsako;

Yo ca kāyena vācāya, manasā ca na hiṃsati;

Sa ve ahiṃsako hoti, yo paraṃ na vihiṃsatī’’ti.

Evaṃ vutte, ahiṃsakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā ahiṃsakabhāradvājo arahataṃ ahosī’’ti.

6. Jaṭāsuttaṃ

192. Sāvatthinidānaṃ . Atha kho jaṭābhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho jaṭābhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Antojaṭā bahijaṭā, jaṭāya jaṭitā pajā;

Taṃ taṃ gotama pucchāmi, ko imaṃ vijaṭaye jaṭa’’nti.

‘‘Sīle patiṭṭhāya naro sapañño, cittaṃ paññañca bhāvayaṃ;

Ātāpī nipako bhikkhu, so imaṃ vijaṭaye jaṭaṃ.

‘‘Yesaṃ rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā;

Khīṇāsavā arahanto, tesaṃ vijaṭitā jaṭā.

‘‘Yattha nāmañca rūpañca, asesaṃ uparujjhati;

Paṭighaṃ rūpasaññā ca, etthesā chijjate jaṭā’’ti.

Evaṃ vutte, jaṭābhāradvājo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosī’’ti.

7. Suddhikasuttaṃ

193. Sāvatthinidānaṃ . Atha kho suddhikabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho suddhikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike imaṃ gāthaṃ ajjhabhāsi –

‘‘Na brāhmaṇo [nābrāhmaṇo (?)] sujjhati koci, loke sīlavāpi tapokaraṃ;

Vijjācaraṇasampanno, so sujjhati na aññā itarā pajā’’ti.

‘‘Bahumpi palapaṃ jappaṃ, na jaccā hoti brāhmaṇo;

Antokasambu saṅkiliṭṭho, kuhanaṃ upanissito.

‘‘Khattiyo brāhmaṇo vesso, suddo caṇḍālapukkuso;

Āraddhavīriyo pahitatto, niccaṃ daḷhaparakkamo;

Pappoti paramaṃ suddhiṃ, evaṃ jānāhi brāhmaṇā’’ti.

Evaṃ vutte, suddhikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosī’’ti.

8. Aggikasuttaṃ



4. 比朗基经
190. 一时,世尊住在王舍城(现在的拉杰吉尔)竹林栖鹭处。比朗基婆罗堕阇婆罗门听说:"据说姓婆罗堕阇的婆罗门在沙门乔达摩座下从在家出家为无家者。"他愤怒不悦,来到世尊处。来到后,默然站在一旁。这时,世尊以心识知比朗基婆罗堕阇婆罗门心中所想,便用偈颂对比朗基婆罗堕阇婆罗门说:
"若对无害者生害意,
清净无垢者生恶意;
恶果必将返自身,
如逆风扬尘自蒙蔽。"
听到这话,比朗基婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...了知。尊者婆罗堕阇成为阿罗汉之一。"
5. 无害经
191. 舍卫城因缘。这时,无害婆罗堕阇婆罗门来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。坐在一旁的无害婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"乔达摩先生,我是无害者;乔达摩先生,我是无害者。"
"如其名所示,你或许是无害者;
但若身口意,皆不伤害他;
彼实无害者,不伤害他人。"
听到这话,无害婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...了知。尊者无害婆罗堕阇成为阿罗汉之一。"
6. 结经
192. 舍卫城因缘。这时,结发婆罗堕阇婆罗门来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。坐在一旁的结发婆罗堕阇婆罗门用偈颂对世尊说:
"内结与外结,众生为结缚;
我今问乔达摩,谁能解此结?"
"立足于戒律,智者修心慧;
精进具正念,比丘能解结。
贪嗔痴已尽,漏尽阿罗汉;
于彼诸圣者,结已全解开。
名色灭尽处,对色想亦灭;
于此一切结,彻底断绝矣。"
听到这话,结发婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...尊者婆罗堕阇成为阿罗汉之一。"
7. 清净经
193. 舍卫城因缘。这时,清净婆罗堕阇婆罗门来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。坐在一旁的清净婆罗堕阇婆罗门在世尊面前念诵此偈:
"世间无婆罗门能自净,即使持戒修苦行;
唯具明行者得清净,非其他凡俗之人。"
"虽多言巧语,非生而为婆罗门;
内心污秽者,依赖于欺诈。
刹帝利婆罗门吠舍,首陀罗旃陀罗贱民;
精进勤奋者,常怀坚定心;
能得最高净,婆罗门当知。"
听到这话,清净婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...尊者婆罗堕阇成为阿罗汉之一。"
8. 火祭经

194. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aggikabhāradvājassa brāhmaṇassa sappinā pāyaso sannihito hoti – ‘‘aggiṃ juhissāmi, aggihuttaṃ paricarissāmī’’ti.

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. Rājagahe sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena aggikabhāradvājassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Addasā kho aggikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ piṇḍāya ṭhitaṃ. Disvāna bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Tīhi vijjāhi sampanno, jātimā sutavā bahū;

Vijjācaraṇasampanno, somaṃ bhuñjeyya pāyasa’’nti.

‘‘Bahumpi palapaṃ jappaṃ, na jaccā hoti brāhmaṇo;

Antokasambu saṃkiliṭṭho, kuhanāparivārito.

‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedī, saggāpāyañca passati;

Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni.

‘‘Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo;

Vijjācaraṇasampanno, somaṃ bhuñjeyya pāyasa’’nti.

‘‘Bhuñjatu bhavaṃ gotamo. Brāhmaṇo bhava’’nti.

‘‘Gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ,

Sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammo;

Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā,

Dhamme sati brāhmaṇa vuttiresā.

‘‘Aññena ca kevalinaṃ mahesiṃ,

Khīṇāsavaṃ kukkuccavūpasantaṃ;

Annena pānena upaṭṭhahassu,

Khettañhi taṃ puññapekkhassa hotī’’ti.

Evaṃ vutte, aggikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… aññataro ca panāyasmā aggikabhāradvājo arahataṃ ahosī’’ti.

9. Sundarikasuttaṃ



8. 火祭经
194. 一时,世尊住在王舍城(现在的拉杰吉尔)竹林栖鹭处。那时,火祭婆罗堕阇婆罗门准备了奶油粥,想:"我要祭火,我要侍奉火祭。"
这时,世尊在上午穿好衣服,拿着钵和衣进入王舍城乞食。在王舍城挨家挨户乞食时,来到火祭婆罗堕阇婆罗门的住处,站在一旁。火祭婆罗堕阇婆罗门看见世尊站着乞食。看见后,用偈颂对世尊说:
"具足三明者,高贵多闻者;
明行俱足者,可食我此粥。"
"虽多言巧语,非生而为婆罗门;
内心污秽者,为欺诈所覆。
知晓宿命者,见天界地狱;
证得生命尽,神通圆满牟尼。
具此三明者,方为三明婆罗门;
明行俱足者,可食我此粥。"
"请乔达摩先生享用。您是婆罗门。"
"我不食以偈颂所得之食,
婆罗门,这非正法所见;
诸佛拒绝以偈颂所得之食,
婆罗门,正法存在时此为生活方式。
应以其他食物供养,
大仙漏尽无忧虑;
以饮食供养他,
此为求福者之福田。"
听到这话,火祭婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...尊者火祭婆罗堕阇成为阿罗汉之一。"
9. 孙陀利迦经

195. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu viharati sundarikāya nadiyā tīre. Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo sundarikāya nadiyā tīre aggiṃ juhati, aggihuttaṃ paricarati. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo aggiṃ juhitvā aggihuttaṃ paricaritvā uṭṭhāyāsanā samantā catuddisā anuvilokesi – ‘‘ko nu kho imaṃ habyasesaṃ bhuñjeyyā’’ti? Addasā kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle sasīsaṃ pārutaṃ nisinnaṃ. Disvāna vāmena hatthena habyasesaṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena kamaṇḍaluṃ gahetvā yena bhagavā tenupasaṅkami. Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa padasaddena sīsaṃ vivari. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo ‘muṇḍo ayaṃ bhavaṃ, muṇḍako ayaṃ bhava’nti tatova puna nivattitukāmo ahosi. Atha kho sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘muṇḍāpi hi idhekacce brāhmaṇā bhavanti; yaṃnūnāhaṃ taṃ upasaṅkamitvā jātiṃ puccheyya’nti.

Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘kiṃjacco bhava’nti?

‘‘Mā jātiṃ puccha caraṇañca puccha,

Kaṭṭhā have jāyati jātavedo;

Nīcākulīnopi muni dhitimā,

Ājānīyo hoti hirīnisedho.

‘‘Saccena danto damasā upeto,

Vedantagū vusitabrahmacariyo;

Yaññopanīto tamupavhayetha,

Kālena so juhati dakkhiṇeyye’’ti.

‘‘Addhā suyiṭṭhaṃ suhutaṃ mama yidaṃ,

Yaṃ tādisaṃ vedagumaddasāmi;

Tumhādisānañhi adassanena,

Añño jano bhuñjati habyasesa’’nti.

‘‘Bhuñjatu bhavaṃ gotamo. Brāhmaṇo bhava’’nti.

‘‘Gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ,

Sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammo;

Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā,

Dhamme sati brāhmaṇa vuttiresā.

‘‘Aññena ca kevalinaṃ mahesiṃ,

Khīṇāsavaṃ kukkuccavūpasantaṃ;

Annena pānena upaṭṭhahassu,

Khettañhi taṃ puññapekkhassa hotī’’ti.

‘‘Atha kassa cāhaṃ, bho gotama, imaṃ habyasesaṃ dammī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, brāhmaṇa, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yasseso habyaseso bhutto sammā pariṇāmaṃ gaccheyya aññatra, brāhmaṇa, tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā. Tena hi tvaṃ, brāhmaṇa, taṃ habyasesaṃ appaharite vā chaḍḍehi appāṇake vā udake opilāpehī’’ti.

Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo taṃ habyasesaṃ appāṇake udake opilāpesi. Atha kho so habyaseso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati . Seyyathāpi nāma phālo [loho (ka.)] divasaṃsantatto [divasasantatto (sī. syā. kaṃ. pī.)] udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati; evameva so habyaseso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati.

Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo saṃviggo lomahaṭṭhajāto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho sundarikabhāradvājaṃ brāhmaṇaṃ bhagavā gāthāhi ajjhabhāsi –

‘‘Mā brāhmaṇa dāru samādahāno,

Suddhiṃ amaññi bahiddhā hi etaṃ;

Na hi tena suddhiṃ kusalā vadanti,

Yo bāhirena parisuddhimicche.

‘‘Hitvā ahaṃ brāhmaṇa dārudāhaṃ

Ajjhattamevujjalayāmi [ajjhattameva jalayāmi (sī. syā. kaṃ. pī.)] jotiṃ;

Niccagginī niccasamāhitatto,

Arahaṃ ahaṃ brahmacariyaṃ carāmi.

‘‘Māno hi te brāhmaṇa khāribhāro,

Kodho dhumo bhasmani mosavajjaṃ;

Jivhā sujā hadayaṃ jotiṭhānaṃ,

Attā sudanto purisassa joti.

‘‘Dhammo rahado brāhmaṇa sīlatittho,

Anāvilo sabbhi sataṃ pasattho;

Yattha have vedaguno sinātā,

Anallagattāva [anallīnagattāva (sī. pī. ka.)] taranti pāraṃ.

‘‘Saccaṃ dhammo saṃyamo brahmacariyaṃ,

Majjhe sitā brāhmaṇa brahmapatti;

Sa tujjubhūtesu namo karohi,

Tamahaṃ naraṃ dhammasārīti brūmī’’ti.

Evaṃ vutte, sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosī’’ti.

10. Bahudhītarasuttaṃ



9. 孙陀利迦经
195. 一时,世尊住在拘萨罗国孙陀利迦河岸。那时,孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门在孙陀利迦河岸祭火,侍奉火祭。孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门祭火、侍奉火祭后,从座位起身,向四面环顾:"谁能吃这剩余的祭品呢?"孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门看见世尊坐在某棵树下,全身包裹着。看见后,左手拿着剩余的祭品,右手拿着水瓶,走向世尊。这时,世尊听到孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门的脚步声,便露出头来。孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门心想:"这位是秃头,这位是秃头沙门",就想转身离开。然后孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门又想:"这里有些婆罗门也是秃头的,我何不去问问他的种姓呢?"
于是孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门走向世尊,走近后对世尊说:"先生是什么种姓?"
"莫问种姓当问行,
火从木生亦如是;
低贱家族坚毅者,
亦成贵种惭愧制。
以真实调伏自己,
具足明行梵行圆,
应请如是供养者,
适时布施值得敬。"
"我这祭祀确实善献善祭,
因为我见到了像您这样通晓吠陀的人;
若不见像您这样的人,
别人就会吃这剩余的祭品。"
"请乔达摩先生享用。您是婆罗门。"
"我不食以偈颂所得之食,
婆罗门,这非正法所见;
诸佛拒绝以偈颂所得之食,
婆罗门,正法存在时此为生活方式。
应以其他食物供养,
大仙漏尽无忧虑;
以饮食供养他,
此为求福者之福田。"
"那么,乔达摩先生,我应该把这剩余的祭品给谁呢?""婆罗门,我在这天神世界、魔罗世界、梵天世界,包括沙门、婆罗门、天人众中,看不到有谁吃了这剩余的祭品能够正常消化,除了如来或如来的弟子。因此,婆罗门,你应该把这剩余的祭品丢在没有草的地方,或者沉入无生物的水中。"
于是孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门把那剩余的祭品沉入无生物的水中。那剩余的祭品投入水中后,发出嘶嘶声,冒烟起泡。就像一整天被烧热的铁块投入水中会发出嘶嘶声,冒烟起泡一样,那剩余的祭品投入水中后,也发出嘶嘶声,冒烟起泡。
这时,孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门惊恐、毛骨悚然,走向世尊。走近后,站在一旁。世尊用偈颂对站在一旁的孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门说:
"婆罗门莫积柴烧火,
以为外在能得清净;
智者说此非为清净,
欲求外在得清净者。
舍弃柴火婆罗门啊,
我内心点燃智慧火;
常燃此火心常定,
我为阿罗汉行梵行。
慢如重担婆罗门啊,
嗔如烟尘妄语如灰;
舌如祭勺心如祭坛,
自我调御人之光明。
法如深池婆罗门啊,
戒为岸边清澈无浊;
善人赞叹智者浴此,
不湿身体到达彼岸。
真实正法自制梵行,
居中而得婆罗门果;
你应礼敬正直之人,
我说此人为法之核。"
听到这话,孙陀利迦婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...尊者婆罗堕阇成为阿罗汉之一。"
10. 多女儿经

196. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe. Tena kho pana samayena aññatarassa bhāradvājagottassa brāhmaṇassa catuddasa balībaddā naṭṭhā honti. Atha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo te balībadde gavesanto yena so vanasaṇḍo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā addasa bhagavantaṃ tasmiṃ vanasaṇḍe nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –

‘‘Na hi nūnimassa [nahanūnimassa (sī. syā. kaṃ.)] samaṇassa, balībaddā catuddasa;

Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, tilākhettasmi pāpakā;

Ekapaṇṇā dupaṇṇā [dvipaṇṇā (sī. pī.)] ca, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, tucchakoṭṭhasmi mūsikā;

Ussoḷhikāya naccanti, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, santhāro sattamāsiko;

Uppāṭakehi sañchanno, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, vidhavā satta dhītaro;

Ekaputtā duputtā [dviputtā (sī. pī.)] ca, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, piṅgalā tilakāhatā;

Sottaṃ pādena bodheti, tenāyaṃ samaṇo sukhī.

‘‘Na hi nūnimassa samaṇassa, paccūsamhi iṇāyikā;

Detha dethāti codenti, tenāyaṃ samaṇo sukhī’’ti.

‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, balībaddā catuddasa;

Ajjasaṭṭhiṃ na dissanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tilākhettasmi pāpakā;

Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, tucchakoṭṭhasmi mūsikā;

Ussoḷhikāya naccanti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, santhāro sattamāsiko;

Uppāṭakehi sañchanno, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, vidhavā satta dhītaro;

Ekaputtā duputtā ca, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, piṅgalā tilakāhatā;

Sottaṃ pādena bodheti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī.

‘‘Na hi mayhaṃ brāhmaṇa, paccūsamhi iṇāyikā;

Detha dethāti codenti, tenāhaṃ brāhmaṇā sukhī’’ti.

Evaṃ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evameva bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti.

Alattha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosīti.

Arahantavaggo paṭhamo.

Tassuddānaṃ –

Dhanañjānī ca akkosaṃ, asurindaṃ bilaṅgikaṃ;

Ahiṃsakaṃ jaṭā ceva, suddhikañceva aggikā;

Sundarikaṃ bahudhītarena ca te dasāti.

2. Upāsakavaggo

1. Kasibhāradvājasuttaṃ



10. 多女儿经
196. 一时,世尊住在拘萨罗国的某个林中。那时,有一位姓婆罗堕阇的婆罗门丢失了十四头耕牛。婆罗堕阇婆罗门寻找那些耕牛时来到那片林中,看见世尊坐在林中,结跏趺坐,身体挺直,正念现前。看见后,走向世尊。走近后,在世尊面前念诵这些偈颂:
"这沙门必定没有,十四头耕牛;
今六十日不见,故此沙门安乐。
这沙门必定没有,芝麻田里杂草;
一叶双叶皆无,故此沙门安乐。
这沙门必定没有,空仓库里老鼠;
不跳舞作响声,故此沙门安乐。
这沙门必定没有,七月未换卧具;
不为臭虫所扰,故此沙门安乐。
这沙门必定没有,七个寡妇女儿;
一子双子皆无,故此沙门安乐。
这沙门必定没有,黄眼带痣妻子;
不以脚踢醒他,故此沙门安乐。
这沙门必定没有,清晨来讨债者;
不催促还债务,故此沙门安乐。"
"婆罗门我确实没有,十四头耕牛;
今六十日不见,故我婆罗门安乐。
婆罗门我确实没有,芝麻田里杂草;
一叶双叶皆无,故我婆罗门安乐。
婆罗门我确实没有,空仓库里老鼠;
不跳舞作响声,故我婆罗门安乐。
婆罗门我确实没有,七月未换卧具;
不为臭虫所扰,故我婆罗门安乐。
婆罗门我确实没有,七个寡妇女儿;
一子双子皆无,故我婆罗门安乐。
婆罗门我确实没有,黄眼带痣妻子;
不以脚踢醒我,故我婆罗门安乐。
婆罗门我确实没有,清晨来讨债者;
不催促还债务,故我婆罗门安乐。"
听到这话,婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!太奇妙了,乔达摩先生!乔达摩先生,就像有人扶起摔倒的,揭示被遮蔽的,为迷路者指明道路,在黑暗中举起油灯,让有眼之人得见诸色。同样地,乔达摩先生以种种方便阐明了法。我今归依乔达摩先生、法和比丘僧。愿我能在乔达摩先生座下出家,受具足戒。"
婆罗堕阇婆罗门果然在世尊座下出家,受具足戒。受具足戒不久,尊者婆罗堕阇独处静居,精进不懈,热忱专注,不久即证得——善男子正当为此而从在家出家为无家者的——无上梵行之究竟,现法自知作证具足住,了知:"生已尽,梵行已立,所作已办,不受后有。"尊者婆罗堕阇成为阿罗汉之一。
阿罗汉品第一完。
其摄颂:
陀难阇尼与辱骂,阿修罗王比朗基;
无害与结发者,清净与火祭者;
孙陀利迦多女儿,共十经。
2. 优婆塞品
1. 耕田婆罗堕阇经

197. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati dakkhiṇāgirismiṃ ekanāḷāyaṃ brāhmaṇagāme. Tena kho pana samayena kasibhāradvājassa [kasikabhāradvājassa (ka.)] brāhmaṇassa pañcamattāni naṅgalasatāni payuttāni honti vappakāle. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa kammanto tenupasaṅkami.

Tena kho pana samayena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa parivesanā vattati. Atha kho bhagavā yena parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Addasā kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ piṇḍāya ṭhitaṃ. Disvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, samaṇa, kasāmi ca vapāmi ca, kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmi. Tvampi, samaṇa, kasassu ca vapassu ca, kasitvā ca vapitvā ca bhuñjassū’’ti. ‘‘Ahampi kho, brāhmaṇa, kasāmi ca vapāmi ca, kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmī’’ti. Na kho mayaṃ passāma bhoto gotamassa yugaṃ vā naṅgalaṃ vā phālaṃ vā pācanaṃ vā balībadde vā, atha ca pana bhavaṃ gotamo evamāha – ‘‘ahampi kho, brāhmaṇa, kasāmi ca vapāmi ca, kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmī’’ti . Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Kassako paṭijānāsi, na ca passāmi te kasiṃ;

Kassako pucchito brūhi, kathaṃ jānemu taṃ kasi’’nti.

‘‘Saddhā bījaṃ tapo vuṭṭhi, paññā me yuganaṅgalaṃ;

Hirī īsā mano yottaṃ, sati me phālapācanaṃ.

‘‘Kāyagutto vacīgutto, āhāre udare yato;

Saccaṃ karomi niddānaṃ, soraccaṃ me pamocanaṃ.

‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;

Gacchati anivattantaṃ, yattha gantvā na socati.

‘‘Evamesā kasī kaṭṭhā, sā hoti amatapphalā;

Etaṃ kasiṃ kasitvāna, sabbadukkhā pamuccatī’’ti.

‘‘Bhuñjatu bhavaṃ gotamo. Kassako bhavaṃ. Yañhi bhavaṃ gotamo amatapphalampi kasiṃ kasatī’’ti [bhāsatīti (ka.)].

‘‘Gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ,

Sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammo;

Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā,

Dhamme sati brāhmaṇa vuttiresā.

‘‘Aññena ca kevalinaṃ mahesiṃ,

Khīṇāsavaṃ kukkuccavūpasantaṃ;

Annena pānena upaṭṭhahassu,

Khettañhi taṃ puññapekkhassa hotī’’ti.

Evaṃ vutte, kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

2. Udayasuttaṃ

198. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena udayassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami. Atha kho udayo brāhmaṇo bhagavato pattaṃ odanena pūresi. Dutiyampi kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena udayassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami…pe… tatiyampi kho udayo brāhmaṇo bhagavato pattaṃ odanena pūretvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘pakaṭṭhakoyaṃ samaṇo gotamo punappunaṃ āgacchatī’’ti.

‘‘Punappunañceva vapanti bījaṃ, punappunaṃ vassati devarājā;

Punappunaṃ khettaṃ kasanti kassakā, punappunaṃ dhaññamupeti raṭṭhaṃ.

‘‘Punappunaṃ yācakā yācayanti, punappunaṃ dānapatī dadanti;

Punappunaṃ dānapatī daditvā, punappunaṃ saggamupenti ṭhānaṃ.

‘‘Punappunaṃ khīranikā duhanti, punappunaṃ vaccho upeti mātaraṃ;

Punappunaṃ kilamati phandati ca, punappunaṃ gabbhamupeti mando.

‘‘Punappunaṃ jāyati mīyati ca, punappunaṃ sivathikaṃ [sīvathikaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] haranti;

Maggañca laddhā apunabbhavāya, na punappunaṃ jāyati bhūripañño’’ti [punappunaṃ jāyati bhūripaññoti (syā. kaṃ. ka.)].

Evaṃ vutte, udayo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

3. Devahitasuttaṃ



1. 耕田婆罗堕阇经
197. 如是我闻。一时,世尊住在摩揭陀国南山的一个名叫独竹的婆罗门村。那时,耕田婆罗堕阇婆罗门在播种时节套上了五百副犁。这时,世尊在上午穿好衣服,拿着钵和衣来到耕田婆罗堕阇婆罗门工作的地方。
那时,耕田婆罗堕阇婆罗门正在分发食物。世尊走到分发食物的地方,站在一旁。耕田婆罗堕阇婆罗门看见世尊站着乞食。看见后对世尊说:"沙门,我耕种和播种,耕种和播种后我才吃。你也应该耕种和播种,耕种和播种后再吃。""婆罗门,我也耕种和播种,耕种和播种后我才吃。""但我们没有看到乔达摩先生的轭、犁、犁头、鞭子或耕牛,然而乔达摩先生却说:'婆罗门,我也耕种和播种,耕种和播种后我才吃。'"于是耕田婆罗堕阇婆罗门用偈颂对世尊说:
"你自称是农夫,但我未见你耕;
被问及的农夫,请说如何耕种?"
"信心是种子苦行是雨,
智慧是我的轭和犁;
惭愧是犁杆念是犁头,
身护语护饮食知节;
真实是我的除草,
温和是我的解脱;
精进是负重之牛,
驾驭至无忧之处;
直往不退转,到达不忧愁。
如此耕种成,结果是不死;
耕此耕种者,解脱一切苦。"
"请乔达摩先生享用。您是农夫。因为乔达摩先生耕种的是不死果的田地。"
"我不食以偈颂所得之食,
婆罗门,这非正法所见;
诸佛拒绝以偈颂所得之食,
婆罗门,正法存在时此为生活方式。
应以其他食物供养,
大仙漏尽无忧虑;
以饮食供养他,
此为求福者之福田。"
听到这话,耕田婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...从今以后终生归依。"
2. 优陀耶经
198. 舍卫城因缘。这时,世尊在上午穿好衣服,拿着钵和衣来到优陀耶婆罗门的住处。优陀耶婆罗门用饭菜装满世尊的钵。第二天,世尊又在上午穿好衣服,拿着钵和衣来到优陀耶婆罗门的住处...第三天,优陀耶婆罗门再次用饭菜装满世尊的钵后对世尊说:"这沙门乔达摩真是贪得无厌,一再前来。"
"一再播种种子,一再天王降雨;
一再农夫耕田,一再国家丰收。
一再乞者乞讨,一再施主布施;
一再施主布施,一再生于天界。
一再挤奶之人,一再犊子就母;
一再疲劳颤抖,一再愚者入胎。
一再生又一再死,一再被送坟场;
但得不再生之道,智者不再重生。"
听到这话,优陀耶婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...请乔达摩先生记住我是从今以后终生归依的优婆塞。"
3. 天利经

199. Sāvatthinidānaṃ . Tena kho pana samayena bhagavā vātehābādhiko hoti; āyasmā ca upavāṇo bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ upavāṇaṃ āmantesi – ‘‘iṅgha me tvaṃ, upavāṇa, uṇhodakaṃ jānāhī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā upavāṇo bhagavato paṭissutvā nivāsetvā pattacīvaramādāya yena devahitassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṃ aṭṭhāsi. Addasā kho devahito brāhmaṇo āyasmantaṃ upavāṇaṃ tuṇhībhūtaṃ ekamantaṃ ṭhitaṃ. Disvāna āyasmantaṃ upavāṇaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Tuṇhībhūto bhavaṃ tiṭṭhaṃ, muṇḍo saṅghāṭipāruto;

Kiṃ patthayāno kiṃ esaṃ, kiṃ nu yācitumāgato’’ti.

‘‘Arahaṃ sugato loke, vātehābādhiko muni;

Sace uṇhodakaṃ atthi, munino dehi brāhmaṇa.

‘‘Pūjito pūjaneyyānaṃ, sakkareyyāna sakkato;

Apacito apaceyyānaṃ [apacineyyānaṃ (sī. syā. kaṃ.) ṭīkā oloketabbā], tassa icchāmi hātave’’ti.

Atha kho devahito brāhmaṇo uṇhodakassa kājaṃ purisena gāhāpetvā phāṇitassa ca puṭaṃ āyasmato upavāṇassa pādāsi. Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ uṇhodakena nhāpetvā [nahāpetvā (sī. pī.)] uṇhodakena phāṇitaṃ āloletvā bhagavato pādāsi. Atha kho bhagavato ābādho paṭippassambhi.

Atha kho devahito brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho devahito brāhmaṇo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Kattha dajjā deyyadhammaṃ, kattha dinnaṃ mahapphalaṃ;

Kathañhi yajamānassa, kathaṃ ijjhati dakkhiṇā’’ti.

‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedī, saggāpāyañca passati;

Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni.

‘‘Ettha dajjā deyyadhammaṃ, ettha dinnaṃ mahapphalaṃ;

Evañhi yajamānassa, evaṃ ijjhati dakkhiṇā’’ti.

Evaṃ vutte, devahito brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

4. Mahāsālasuttaṃ



3. 天利经
199. 舍卫城因缘。那时,世尊患风病,尊者优波摩那是世尊的侍者。这时,世尊对尊者优波摩那说:"优波摩那,请你为我找些热水来。""是的,世尊。"尊者优波摩那回答世尊后,穿好衣服,拿着钵和衣来到天利婆罗门的住处。来到后,默然站在一旁。天利婆罗门看见尊者优波摩那默然站在一旁。看见后,用偈颂对尊者优波摩那说:
"你默然而立,剃发披袈裟;
欲求何所为,为何而来此?"
"世间阿罗汉,善逝患风病;
婆罗门若有,热水请施与。
应供者所敬,应尊者所尊,
应礼者所敬,我欲为他取。"
于是天利婆罗门命人拿着一担热水和一包糖浆给了尊者优波摩那。这时,尊者优波摩那来到世尊处。来到后,用热水为世尊洗浴,将热水和糖浆混合后给世尊。这时,世尊的病痛平息了。
这时,天利婆罗门来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。坐在一旁的天利婆罗门用偈颂对世尊说:
"应施何处物,何处施大果;
如何祭祀者,如何得成就?"
"知晓宿命者,见天界地狱;
证得生命尽,神通圆满牟尼。
应施如是处,如是施大果;
如是祭祀者,如是得成就。"
听到这话,天利婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...请乔达摩先生记住我是从今以后终生归依的优婆塞。"
4. 大富豪经

200. Sāvatthinidānaṃ . Atha kho aññataro brāhmaṇamahāsālo lūkho lūkhapāvuraṇo [lūkhapāpuraṇo (sī. syā. kaṃ. pī.)] yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ brāhmaṇamahāsālaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kinnu tvaṃ, brāhmaṇa, lūkho lūkhapāvuraṇo’’ti? ‘‘Idha me, bho gotama, cattāro puttā. Te maṃ dārehi saṃpuccha gharā nikkhāmentī’’ti. ‘‘Tena hi tvaṃ, brāhmaṇa, imā gāthāyo pariyāpuṇitvā sabhāyaṃ mahājanakāye sannipatite puttesu ca sannisinnesu bhāsassu –

‘‘Yehi jātehi nandissaṃ, yesañca bhavamicchisaṃ;

Te maṃ dārehi saṃpuccha, sāva vārenti sūkaraṃ.

‘‘Asantā kira maṃ jammā, tāta tātāti bhāsare;

Rakkhasā puttarūpena, te jahanti vayogataṃ.

‘‘Assova jiṇṇo nibbhogo, khādanā apanīyati;

Bālakānaṃ pitā thero, parāgāresu bhikkhati.

‘‘Daṇḍova kira me seyyo, yañce puttā anassavā;

Caṇḍampi goṇaṃ vāreti, atho caṇḍampi kukkuraṃ.

‘‘Andhakāre pure hoti, gambhīre gādhamedhati;

Daṇḍassa ānubhāvena, khalitvā patitiṭṭhatī’’ti.

Atha kho so brāhmaṇamahāsālo bhagavato santike imā gāthāyo pariyāpuṇitvā sabhāyaṃ mahājanakāye sannipatite puttesu ca sannisinnesu abhāsi –

‘‘Yehi jātehi nandissaṃ, yesañca bhavamicchisaṃ;

Te maṃ dārehi saṃpuccha, sāva vārenti sūkaraṃ.

‘‘Asantā kira maṃ jammā, tāta tātāti bhāsare;

Rakkhasā puttarūpena, te jahanti vayogataṃ.

‘‘Assova jiṇṇo nibbhogo, khādanā apanīyati;

Bālakānaṃ pitā thero, parāgāresu bhikkhati.

‘‘Daṇḍova kira me seyyo, yañce puttā anassavā;

Caṇḍampi goṇaṃ vāreti, atho caṇḍampi kukkuraṃ.

‘‘Andhakāre pure hoti, gambhīre gādhamedhati;

Daṇḍassa ānubhāvena, khalitvā patitiṭṭhatī’’ti.

Atha kho naṃ brāhmaṇamahāsālaṃ puttā gharaṃ netvā nhāpetvā paccekaṃ dussayugena acchādesuṃ. Atha kho so brāhmaṇamahāsālo ekaṃ dussayugaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho brāhmaṇamahāsālo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mayaṃ, bho gotama, brāhmaṇā nāma ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesāma. Paṭiggaṇhatu me bhavaṃ gotamo ācariyadhana’’nti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya. Atha kho so brāhmaṇamahāsālo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

5. Mānatthaddhasuttaṃ



4. 大富豪经
200. 舍卫城因缘。这时,一位衣衫褴褛的婆罗门大富豪来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。世尊对坐在一旁的婆罗门大富豪说:"婆罗门,你为什么衣衫褴褛呢?""乔达摩先生,我有四个儿子,他们与妻子商量后把我赶出家门。"
"那么,婆罗门,你记住这些偈颂,在大众集会时,当你的儿子们也在座时念诵:
'我曾因他们出生而欢喜,也希望他们兴旺;
他们与妻子商量后,如母猪阻挡小猪般阻挡我。
这些恶徒虽无德,却称呼我'父亲啊父亲';
他们如罗刹披着儿子的外表,抛弃年老的我。
如同老马无用,被夺走饲料;
愚人之父虽年长,却在他人家乞食。
我想拐杖比不孝顺的儿子更好,
它能阻挡凶猛的牛,也能阻挡凶猛的狗。
在黑暗中它在前方,在深处它能探底;
凭借拐杖的力量,跌倒时能再站起。'"
于是那婆罗门大富豪从世尊那里学会了这些偈颂,在大众集会时,当他的儿子们也在座时念诵:
'我曾因他们出生而欢喜,也希望他们兴旺;
他们与妻子商量后,如母猪阻挡小猪般阻挡我。
这些恶徒虽无德,却称呼我'父亲啊父亲';
他们如罗刹披着儿子的外表,抛弃年老的我。
如同老马无用,被夺走饲料;
愚人之父虽年长,却在他人家乞食。
我想拐杖比不孝顺的儿子更好,
它能阻挡凶猛的牛,也能阻挡凶猛的狗。
在黑暗中它在前方,在深处它能探底;
凭借拐杖的力量,跌倒时能再站起。'
这时,那婆罗门大富豪的儿子们把他带回家,为他洗浴,各自给他一套衣服。然后,那婆罗门大富豪拿着一套衣服来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。坐在一旁的婆罗门大富豪对世尊说:"乔达摩先生,我们婆罗门通常寻求老师的酬礼。请乔达摩先生接受我的老师酬礼。"世尊出于慈悲接受了。这时,那婆罗门大富豪对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...请乔达摩先生记住我是从今以后终生归依的优婆塞。"
5. 慢固经

201. Sāvatthinidānaṃ . Tena kho pana samayena mānatthaddho nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṃ paṭivasati. So neva mātaraṃ abhivādeti, na pitaraṃ abhivādeti, na ācariyaṃ abhivādeti, na jeṭṭhabhātaraṃ abhivādeti. Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṃ deseti. Atha kho mānatthaddhassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘‘ayaṃ kho samaṇo gotamo mahatiyā parisāya parivuto dhammaṃ deseti. Yaṃnūnāhaṃ yena samaṇo gotamo tenupasaṅkameyyaṃ. Sace maṃ samaṇo gotamo ālapissati, ahampi taṃ ālapissāmi. No ce maṃ samaṇo gotamo ālapissati, ahampi nālapissāmī’’ti. Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṃ aṭṭhāsi. Atha kho bhagavā taṃ nālapi. Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo – ‘nāyaṃ samaṇo gotamo kiñci jānātī’ti tatova puna nivattitukāmo ahosi. Atha kho bhagavā mānatthaddhassa brāhmaṇassa cetasā cetoparivitakkamaññāya mānatthaddhaṃ brāhmaṇaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Na mānaṃ brāhmaṇa sādhu, atthikassīdha brāhmaṇa;

Yena atthena āgacchi, tamevamanubrūhaye’’ti.

Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo – ‘‘cittaṃ me samaṇo gotamo jānātī’’ti tattheva bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhena ca paricumbati pāṇīhi ca parisambāhati, nāmañca sāveti – ‘‘mānatthaddhāhaṃ, bho gotama, mānatthaddhāhaṃ, bho gotamā’’ti. Atha kho sā parisā abbhutacittajātā [abbhutacittajātā (sī. syā. kaṃ. pī.), acchariyabbhutacittajātā (ka.)] ahosi – ‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho! Ayañhi mānatthaddho brāhmaṇo neva mātaraṃ abhivādeti, na pitaraṃ abhivādeti, na ācariyaṃ abhivādeti, na jeṭṭhabhātaraṃ abhivādeti; atha ca pana samaṇe gotame evarūpaṃ paramanipaccakāraṃ karotī’ti. Atha kho bhagavā mānatthaddhaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘alaṃ, brāhmaṇa , uṭṭhehi, sake āsane nisīda. Yato te mayi cittaṃ pasanna’’nti. Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo sake āsane nisīditvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Kesu na mānaṃ kayirātha, kesu cassa sagāravo;

Kyassa apacitā assu, kyassu sādhu supūjitā’’ti.

‘‘Mātari pitari cāpi, atho jeṭṭhamhi bhātari;

Ācariye catutthamhi,

Tesu na mānaṃ kayirātha;

Tesu assa sagāravo,

Tyassa apacitā assu;

Tyassu sādhu supūjitā.

‘‘Arahante sītībhūte, katakicce anāsave;

Nihacca mānaṃ athaddho, te namasse anuttare’’ti.

Evaṃ vutte, mānatthaddho brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

6. Paccanīkasuttaṃ

202. Sāvatthinidānaṃ . Tena kho pana samayena paccanīkasāto nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṃ paṭivasati. Atha kho paccanīkasātassa brāhmaṇassa etadahosi – ‘‘yaṃnūnāhaṃ yena samaṇo gotamo tenupasaṅkameyyaṃ. Yaṃ yadeva samaṇo gotamo bhāsissati taṃ tadevassāhaṃ [tadeva sāhaṃ (ka.)] paccanīkāssa’’nti [paccanīkassanti (pī.), paccanīkasātanti (ka.)]. Tena kho pana samayena bhagavā abbhokāse caṅkamati. Atha kho paccanīkasāto brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ caṅkamantaṃ etadavoca – ‘bhaṇa samaṇadhamma’nti.

‘‘Na paccanīkasātena, suvijānaṃ subhāsitaṃ;

Upakkiliṭṭhacittena, sārambhabahulena ca.

‘‘Yo ca vineyya sārambhaṃ, appasādañca cetaso;

Āghātaṃ paṭinissajja, sa ve [sace (syā. kaṃ. ka.)] jaññā subhāsita’’nti.

Evaṃ vutte, paccanīkasāto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

7. Navakammikasuttaṃ



5. 慢固经
201. 舍卫城因缘。那时,一位名叫慢固的婆罗门住在舍卫城。他不向母亲礼敬,不向父亲礼敬,不向老师礼敬,也不向长兄礼敬。那时,世尊正在向众多随众说法。慢固婆罗门心想:"这沙门乔达摩正在向众多随众说法。我何不去见沙门乔达摩。如果沙门乔达摩和我说话,我也会和他说话。如果沙门乔达摩不和我说话,我也不会和他说话。"于是慢固婆罗门来到世尊处。来到后,默然站在一旁。这时,世尊没有和他说话。慢固婆罗门心想:"这沙门乔达摩什么都不知道",就想转身离开。这时,世尊知道慢固婆罗门心中的想法,用偈颂对慢固婆罗门说:
"婆罗门啊,骄慢不好,
婆罗门啊,你来此有所求;
你应该培养,
你所来此寻求的。"
这时,慢固婆罗门心想:"沙门乔达摩知道我的心意",就在那里俯伏在世尊脚下,用嘴亲吻世尊的双脚,用手抚摸,并说出自己的名字:"乔达摩先生,我是慢固,乔达摩先生,我是慢固。"这时,那群众感到惊讶:"太奇妙了,太不可思议了!这慢固婆罗门不向母亲礼敬,不向父亲礼敬,不向老师礼敬,也不向长兄礼敬;然而却对沙门乔达摩如此恭敬。"这时,世尊对慢固婆罗门说:"够了,婆罗门,起来吧,坐在你的座位上。因为你对我生起了信心。"慢固婆罗门坐在自己的座位上,用偈颂对世尊说:
"对谁不应骄慢,对谁应当恭敬;
对谁应当尊重,对谁应当供养?"
"对母亲和父亲,以及长兄;
第四是老师,
对他们不应骄慢;
对他们应当恭敬,
对他们应当尊重;
对他们应当供养。
对阿罗汉寂静,已完成任务无烦恼;
放下骄慢谦逊,应礼敬这些无上者。"
听到这话,慢固婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...请乔达摩先生记住我是从今以后终生归依的优婆塞。"
6. 反对经
202. 舍卫城因缘。那时,一位名叫反对的婆罗门住在舍卫城。反对婆罗门心想:"我何不去见沙门乔达摩。无论沙门乔达摩说什么,我都要反对。"那时,世尊正在露天经行。反对婆罗门来到世尊处。来到后,对正在经行的世尊说:"沙门,说法吧。"
"喜欢反对的人,难以理解善说;
心怀污秽者,充满敌意者。
若能除敌意,心中无不满;
放下嗔恨心,方能知善说。"
听到这话,反对婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!太奇妙了,乔达摩先生!...请乔达摩先生记住我是从今以后终生归依的优婆塞。"
7. 建筑工人经

203. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe . Tena kho pana samayena navakammikabhāradvājo brāhmaṇo tasmiṃ vanasaṇḍe kammantaṃ kārāpeti. Addasā kho navakammikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ aññatarasmiṃ sālarukkhamūle nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Disvānassa etadahosi – ‘‘ahaṃ kho imasmiṃ vanasaṇḍe kammantaṃ kārāpento ramāmi. Ayaṃ samaṇo gotamo kiṃ kārāpento ramatī’’ti? Atha kho navakammikabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Ke nu kammantā karīyanti, bhikkhu sālavane tava;

Yadekako araññasmiṃ, ratiṃ vindati gotamo’’ti.

‘‘Na me vanasmiṃ karaṇīyamatthi,

Ucchinnamūlaṃ me vanaṃ visūkaṃ;

Svāhaṃ vane nibbanatho visallo,

Eko rame aratiṃ vippahāyā’’ti.

Evaṃ vutte, navakammikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

8. Kaṭṭhahārasuttaṃ

204. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe. Tena kho pana samayena aññatarassa bhāradvājagottassa brāhmaṇassa sambahulā antevāsikā kaṭṭhahārakā māṇavakā yena vanasaṇḍo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā addasaṃsu bhagavantaṃ tasmiṃ vanasaṇḍe nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Disvāna yena bhāradvājagotto brāhmaṇo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhāradvājagottaṃ brāhmaṇaṃ etadavocuṃ – ‘‘yagghe, bhavaṃ jāneyyāsi! Asukasmiṃ vanasaṇḍe samaṇo nisinno pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā’’. Atha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo tehi māṇavakehi saddhiṃ yena so vanasaṇḍo tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavantaṃ tasmiṃ vanasaṇḍe nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Gambhīrarūpe bahubherave vane,

Suññaṃ araññaṃ vijanaṃ vigāhiya;

Aniñjamānena ṭhitena vaggunā,

Sucārurūpaṃ vata bhikkhu jhāyasi.

‘‘Na yattha gītaṃ napi yattha vāditaṃ,

Eko araññe vanavassito muni;

Accherarūpaṃ paṭibhāti maṃ idaṃ,

Yadekako pītimano vane vase.

‘‘Maññāmahaṃ lokādhipatisahabyataṃ,

Ākaṅkhamāno tidivaṃ anuttaraṃ;

Kasmā bhavaṃ vijanamaraññamassito,

Tapo idha kubbasi brahmapattiyā’’ti.

‘‘Yā kāci kaṅkhā abhinandanā vā,

Anekadhātūsu puthū sadāsitā;

Aññāṇamūlappabhavā pajappitā,

Sabbā mayā byantikatā samūlikā.

‘‘Svāhaṃ akaṅkho asito anūpayo,

Sabbesu dhammesu visuddhadassano;

Pappuyya sambodhimanuttaraṃ sivaṃ,

Jhāyāmahaṃ brahma raho visārado’’ti.

Evaṃ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama abhikkantaṃ, bho gotama…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

9. Mātuposakasuttaṃ

205. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho mātuposako brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mātuposako brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahañhi, bho gotama, dhammena bhikkhaṃ pariyesāmi, dhammena bhikkhaṃ pariyesitvā mātāpitaro posemi. Kaccāhaṃ, bho gotama, evaṃkārī kiccakārī homī’’ti? ‘‘Taggha tvaṃ, brāhmaṇa, evaṃkārī kiccakārī hosi. Yo kho, brāhmaṇa, dhammena bhikkhaṃ pariyesati, dhammena bhikkhaṃ pariyesitvā mātāpitaro poseti, bahuṃ so puññaṃ pasavatī’’ti.

‘‘Yo mātaraṃ pitaraṃ vā, macco dhammena posati;

Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā;

Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ti.

Evaṃ vutte, mātuposako brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

10. Bhikkhakasuttaṃ



7. 建筑工人经
203. 一时,世尊住在拘萨罗国的某个林中。那时,建筑工人婆罗堕阇婆罗门正在那片林中监督工程。建筑工人婆罗堕阇婆罗门看见世尊坐在某棵沙罗树下,结跏趺坐,身体挺直,正念现前。看见后,他心想:"我在这林中监督工程感到快乐。这沙门乔达摩做什么感到快乐呢?"于是建筑工人婆罗堕阇婆罗门走向世尊。走近后,用偈颂对世尊说:
"比丘啊,你在沙罗林中,做什么工作;
为何独自在林中,乔达摩感到快乐?"
"我在林中无事可做,
我的欲望之林已连根拔除;
我在林中无欲无箭,
独自快乐已离不乐。"
听到这话,建筑工人婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!...请乔达摩先生记住我是从今以后终生归依的优婆塞。"
8. 樵夫经
204. 一时,世尊住在拘萨罗国的某个林中。那时,某位姓婆罗堕阇的婆罗门的许多学生樵夫少年来到那片林中。来到后,他们看见世尊坐在林中,结跏趺坐,身体挺直,正念现前。看见后,他们走向婆罗堕阇婆罗门。走近后,对婆罗堕阇婆罗门说:"先生应该知道!在某个林中有位沙门坐着,结跏趺坐,身体挺直,正念现前。"于是婆罗堕阇婆罗门与那些少年一起来到那片林中。他看见世尊坐在林中,结跏趺坐,身体挺直,正念现前。看见后,走向世尊。走近后,用偈颂对世尊说:
"在深邃可怖的森林中,
进入空旷寂静的丛林;
不动如山庄严美好,
比丘啊你真是静坐得好。
那里没有歌声也没有乐声,
独自住在林中的牟尼;
这让我感到非常惊奇,
独自欢喜住在林中。
我想你是为了与世界之主为伴,
渴望无上的三十三天;
为何你住在寂静的林中,
在此修苦行为得梵天?"
"任何疑惑或欢喜,
常存于多种界中;
无明为根所生妄想,
我已连根全部断除。
我无欲无依无执着,
于一切法见清净;
已证无上寂静菩提,
我安静禅修无所畏。"
听到这话,婆罗堕阇婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!太奇妙了,乔达摩先生!...从今以后终生归依。"
9. 养母经
205. 舍卫城因缘。这时,养母的婆罗门来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。坐在一旁的养母婆罗门对世尊说:"乔达摩先生,我以正当方式寻求食物,以正当方式寻求食物后养育父母。乔达摩先生,我这样做是否尽了责任?""的确,婆罗门,你这样做是尽了责任。婆罗门,凡是以正当方式寻求食物,以正当方式寻求食物后养育父母的人,他积累了很多功德。"
"凡以正法养育,父母的人;
智者称赞他,对父母的这种侍奉;
此世人们赞叹他,来世生天欢喜。"
听到这话,养母婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!太奇妙了,乔达摩先生!...请乔达摩先生记住我是从今以后终生归依的优婆塞。"
10. 乞食经

206. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho bhikkhako brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho bhikkhako brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahampi kho, bho gotama, bhikkhako, bhavampi bhikkhako, idha no kiṃ nānākaraṇa’’nti?

‘‘Na tena bhikkhako hoti, yāvatā bhikkhate pare;

Vissaṃ dhammaṃ samādāya, bhikkhu hoti na tāvatā.

‘‘Yodha puññañca pāpañca, bāhitvā brahmacariyaṃ;

Saṅkhāya loke carati, sa ve bhikkhūti vuccatī’’ti.

Evaṃ vutte, bhikkhako brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

11. Saṅgāravasuttaṃ

207. Sāvatthinidānaṃ. Tena kho pana samayena saṅgāravo nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṃ paṭivasati udakasuddhiko, udakena parisuddhiṃ pacceti, sāyaṃ pātaṃ udakorohanānuyogamanuyutto viharati. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha, bhante, saṅgāravo nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṃ paṭivasati udakasuddhiko , udakena suddhiṃ pacceti, sāyaṃ pātaṃ udakorohanānuyogamanuyutto viharati. Sādhu, bhante, bhagavā yena saṅgāravassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena saṅgāravassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, brāhmaṇa, udakasuddhiko, udakena suddhiṃ paccesi, sāyaṃ pātaṃ udakorohanānuyogamanuyutto viharasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bho gotama’’. ‘‘Kiṃ pana tvaṃ, brāhmaṇa, atthavasaṃ sampassamāno udakasuddhiko, udakasuddhiṃ paccesi, sāyaṃ pātaṃ udakorohanānuyogamanuyutto viharasī’’ti? ‘‘Idha me, bho gotama [idha me bho gotama ahaṃ (pī. ka.)], yaṃ divā pāpakammaṃ kataṃ hoti, taṃ sāyaṃ nhānena [nahānena (sī. syā. kaṃ. pī.)] pavāhemi, yaṃ rattiṃ pāpakammaṃ kataṃ hoti taṃ pātaṃ nhānena pavāhemi. Imaṃ khvāhaṃ, bho gotama, atthavasaṃ sampassamāno udakasuddhiko, udakena suddhiṃ paccemi, sāyaṃ pātaṃ udakorohanānuyogamanuyutto viharāmī’’ti.

‘‘Dhammo rahado brāhmaṇa sīlatittho,

Anāvilo sabbhi sataṃ pasattho;

Yattha have vedaguno sinātā,

Anallagattāva [anallīnagattāva (ka.)] taranti pāra’’nti.

Evaṃ vutte, saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

12. Khomadussasuttaṃ



10. 乞食经
206. 舍卫城因缘。这时,乞食婆罗门来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。坐在一旁的乞食婆罗门对世尊说:"乔达摩先生,我是乞食者,你也是乞食者,我们有什么区别呢?"
"不因向他人乞食,就成为乞食者;
不因接受一切法,就成为比丘。
谁在此世舍善恶,修梵行;
以智慧行于世间,他才称为比丘。"
听到这话,乞食婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!太奇妙了,乔达摩先生!...请乔达摩先生记住我是从今以后终生归依的优婆塞。"
11. 桑伽罗婆经
207. 舍卫城因缘。那时,一位名叫桑伽罗婆的婆罗门住在舍卫城,他相信水能净化,相信水能带来清净,早晚都沐浴修行。这时,尊者阿难在上午穿好衣服,拿着钵和衣进入舍卫城乞食。在舍卫城乞食后,饭后返回,来到世尊处。来到后,向世尊礼敬,然后坐在一旁。坐在一旁的尊者阿难对世尊说:"世尊,这里有一位名叫桑伽罗婆的婆罗门住在舍卫城,他相信水能净化,相信水能带来清净,早晚都沐浴修行。世尊,请慈悲去桑伽罗婆婆罗门的住处。"世尊以沉默表示同意。
这时,世尊在上午穿好衣服,拿着钵和衣来到桑伽罗婆婆罗门的住处。来到后,坐在准备好的座位上。这时,桑伽罗婆婆罗门来到世尊处。来到后,与世尊互相问候。寒暄叙旧后,坐在一旁。世尊对坐在一旁的桑伽罗婆婆罗门说:"婆罗门,听说你相信水能净化,相信水能带来清净,早晚都沐浴修行,是真的吗?""是的,乔达摩先生。""婆罗门,你看到什么好处而相信水能净化,相信水能带来清净,早晚都沐浴修行呢?""乔达摩先生,我白天所做的恶业,晚上用沐浴洗去;夜里所做的恶业,早上用沐浴洗去。乔达摩先生,我看到这个好处而相信水能净化,相信水能带来清净,早晚都沐浴修行。"
"法是池塘婆罗门,戒是岸边;
清澈无污众圣赞;
智者在此沐浴,
身体不湿而渡彼岸。"
听到这话,桑伽罗婆婆罗门对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!太奇妙了,乔达摩先生!...请乔达摩先生记住我是从今以后终生归依的优婆塞。"
12. 亚麻布经

208. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati khomadussaṃ nāmaṃ sakyānaṃ nigamo. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya khomadussaṃ nigamaṃ piṇḍāya pāvisi. Tena kho pana samayena khomadussakā brāhmaṇagahapatikā sabhāyaṃ sannipatitā honti kenacideva karaṇīyena, devo ca ekamekaṃ phusāyati. Atha kho bhagavā yena sā sabhā tenupasaṅkami. Addasaṃsu khomadussakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna etadavocuṃ – ‘‘ke ca muṇḍakā samaṇakā, ke ca sabhādhammaṃ jānissantī’’ti? Atha kho bhagavā khomadussake brāhmaṇagahapatike gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Nesā sabhā yattha na santi santo,

Santo na te ye na vadanti dhammaṃ;

Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ,

Dhammaṃ vadantā ca bhavanti santo’’ti.

Evaṃ vutte, khomadussakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama; seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti, evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti.

Upāsakavaggo dutiyo.

Tassuddānaṃ –

Kasi udayo devahito, aññataramahāsālaṃ;

Mānathaddhaṃ paccanīkaṃ, navakammikakaṭṭhahāraṃ;

Mātuposakaṃ bhikkhako, saṅgāravo ca khomadussena dvādasāti.


12. 亚麻布经
208. 如是我闻。一时,世尊住在释迦族中,在一个名叫亚麻布的释迦族市镇。这时,世尊在上午穿好衣服,拿着钵和衣进入亚麻布市镇乞食。那时,亚麻布的婆罗门居士们因某些事务聚集在集会堂,天也下着毛毛细雨。这时,世尊走向那集会堂。亚麻布的婆罗门居士们远远地看见世尊走来。看见后说:"这些秃头沙门算什么,他们怎么会知道集会堂的规矩?"这时,世尊用偈颂对亚麻布的婆罗门居士们说:
"没有善人的不是集会堂,
不说正法的不是善人;
断除贪嗔痴,
说正法的才是善人。"
听到这话,亚麻布的婆罗门居士们对世尊说:"太奇妙了,乔达摩先生!太奇妙了,乔达摩先生!乔达摩先生,就像扶起倒下的,揭开遮蔽的,为迷路者指路,在黑暗中举起油灯,让有眼之人得见色形。同样地,乔达摩先生以种种方便阐明了法。我们归依乔达摩先生、法和比丘僧团。请乔达摩先生记住我们是从今以后终生归依的优婆塞。"
优婆塞品第二
其摘要如下:
耕田、优陀耶、天利、某大富豪、
慢固、反对、建筑工人、樵夫、
养母、乞食、桑伽罗婆和亚麻布,共十二经。


Brāhmaṇasaṃyuttaṃ samattaṃ.

婆罗门相应完。


